Column: de villa

Het is vroeg als ik bij De Villa arriveer want er is een vergadering van de cliëntenraad om half elf. Mam zit samen met mevrouw I. nog aan het ontbijt. Beiden in pyjama met badjas . Ik geef ze een knuffel. “Wat gezellig dat jullie in badjas zitten te ontbijten” zeg ik. “Dat deden we thuis ook altijd en nu schijnt dit ons nieuwe huis te zijn, dus doen we dat hier ook” zegt mevrouw I. Mam wil gelijk naar boven om zich aan te kleden maar ik vertel dat ik zo meteen een overleg heb en dat ze rustig aan kan doen. Ze heeft alle tijd. Het lijkt haar niet te zinnen.
Ik haal een kop thee voor mezelf en loop naar het terras. Het is een mooie zomerdag en het lijkt me een goed idee om in een hoek van het terras te vergaderen. Als ik weer langs de tafel van de dames loop, zegt mam pinnig: “Je kunt je moeder ook wel even goedendag zeggen hoor”. Oeps, ze heeft geen goede dag vandaag.
Als de vergadering is afgelopen is het bijna tijd voor de lunch. De eerste bewoners zitten al aan tafel. Ik ga naar boven om mijn moedertje op te halen. De deur van haar appartement zit deze keer niet op slot. Bijzonder. “Wat een verrassing” zegt mam als ze me ziet. “Ik was vergeten dat je zou komen”. We gaan met de lift naar beneden en nemen als laatste plaats aan tafel. Er wordt een ogenblik stilte gevraagd. Mam en mevrouw I. slaan een kruisje en doen hun ogen dicht. De andere bewoners kijken voor zich uit. Dan worden de omeletjes met ham geserveerd. “Zijn jullie katholiek?” vraagt meneer M. aan de dames. Beiden knikken. Ik vraag aan meneer M. of hij ook gelovig is en hij antwoordt dat hij gereformeerd vrijgemaakt is maar katholiek is opgevoed. Mevrouw I. kijkt hem verbaasd aan. “Hoe kun je nu van een geloof waarin je alles mag, overstappen naar een geloof waarin je niets mag?” vraagt ze. Hij legt uit dat er in de gemeenschap van de vrijgemaakte kerk veel aardige mensen zij en dat hij veel steun aan ze heeft gehad maar dat hij ook altijd katholiek is gebleven. De dames lijken het niet te begrijpen.
Onder het eten hoor ik dat de lieve mevrouw S. gisteren is overleden. Ze was 99 jaar. Het raakt me en ik denk aan de allereerste keer, ruim drieënhalf jaar geleden, dat we mama naar De Villa verhuisden en aan deze tafel met elkaar zaten te lunchen. Mam was erg verdrietig en opstandig want ze wilde hier niet wonen. “Het went vanzelf” had mevrouw S. gezegd en mam een lieve glimlach gegeven. Een paar maanden later hadden ze samen een hut gedeeld tijdens een zesdaagse bootreis en ’s avonds in bed met elkaar gepraat over hun beide levens. Sindsdien was er een klik tussen die twee en noemde mama mevrouw S. haar vriendin. Wat toch verdrietig dat er weer een geliefde bewoner is heengegaan.
Na de lunch ga ik met mam in de tuin zitten. Even quality time samen. “Ik kom volgende week bij je” zegt ze enthousiast. “Ik neem de trein en dan reis ik naar je toe.” Ik zeg dat dat lastig wordt omdat de trein een hoge instap heeft en dat ze daar niet in kan komen. “Dan bel ik een taxi” zegt ze stellig. “En ik blijf ook slapen want ik wil er ook wel eens tussenuit.” Als ik zeg dat dat niet mogelijk is omdat ze verzorging nodig heeft en dat ze ook de trap niet op kan komen, wordt ze boos. “Zeg dan gelijk dat ik niet meer welkom ben” roept ze uit. Ik schrik ervan. Om even uit de impasse te komen haal ik een kopje koffie en thee voor ons.
Even later zet ik het kopje koffie voor haar neer en zie dat ze weer is gekalmeerd. Ik vertel haar dat we volgende week op vakantie gaan naar Spanje. “Wat heerlijk kind” zegt ze, “ik ga met jullie mee.” “Dat is een heel goed idee” zeg ik om verdere conflicten te voorkomen. “Wat een heerlijk vooruitzicht” zegt ze stralend. Ze neemt een slokje koffie en vraagt dan: “Gaan jullie eigenlijk nog met vakantie?” “Ja” zeg ik, “We gaan volgende week naar Spanje”. “Dat hebben jullie verdiend” zegt ze liefdevol, ze pakt mijn hand en knijpt er even in. Ik knipper een traantje weg en sla een arm om haar heen. Dementie… en ik realiseer me weer even al te goed wat dat is.
Over Marjan Spelbrink
Marjan Spelbrink is de dochter van één van de bewoners van Residentie Terborch. In haar vrije tijd schrijft ze columns over wat ze meemaakt tijdens haar bezoeken aan Residentie Terborch en over het leven van haar moeder daar. Een uniek kijkje in hoe het leven in een zorgvilla is.


